POLECAMY
Wydawca:
Format:
epub, mobi
Rozdziały 11-12 z publikacji pt. "Psychologia Penitencjarna"- redakcja naukowa Mieczysław Ciosek, Beata Pastwa-Wojciechowska.
Rozdział 11. Fenomen podkultury więziennej.
Rozdział 12. Izolacja więzienna jako złożona sytuacja trudna.
Psychologia i prawo to rozległe dziedziny wiedzy, które dokonują oglądu zachowania człowieka z dwóch punktów widzenia: pierwszy z nich polega na poszukiwaniu przyczyn oraz mechanizmów postępowania, drugi odnosi się do oceny zgodności zachowania człowieka z normami prawa. Perspektywy te spotykają się i wzajemnie przenikają w procesie postępowania karnego i postępowania wykonawczego. Z istnieniem i funkcjonowaniem aparatu wymiaru sprawiedliwości związane są więc tradycyjnie dwie dyscypliny psychologiczne: psychologia sądowa i psychologia penitencjarna, odnosząca się do sytuacji przymusowej izolacji człowieka w instytucjach zamkniętych.
Ta książka stanowi kompendium wiedzy z zakresu psychologii penitencjarnej, niezbędne dla każdego działającego w tym obszarze.
Rok wydania | 2016 |
---|---|
Kategoria | Psychologia ogólna |
Wydawca | Wydawnictwo Naukowe PWN |
ISBN-13 | 978-83-01-18882-5 |
Język publikacji | polski |
Informacja o sprzedawcy | ePWN sp. z o.o. |
POLECAMY
Ciekawe propozycje
Psychologia języka i komunikacji
do koszyka
Psychologia zarządzania w organizacji
do koszyka
Psychologia Społeczna nr 2-3(14)/2010
do koszyka
Spis treści
Wstęp. Czym zajmuje się psychologia penitencjarna? (Mieczysław Ciosek, Beata Pastwa-Wojciechowska) | 13 |
Rozdział 1. Kara, kary kryminalne i kara pozbawienia wolności | 21 |
Wprowadzenie (Marta J. Boińska) | 21 |
1.1. Wokół pojęcia kary (Janina Nowak) | 23 |
1.2. Przestępstwo i kara kryminalna (Marta J. Boińska) | 32 |
1.3. Polski Kodeks karny z 1997 roku (Marta J. Boińska) | 36 |
1.4. Teorie kary kryminalnej (Marta J. Boińska) | 39 |
1.4.1. Teorie bezwzględne | 39 |
1.4.2. Teorie względne | 42 |
1.4.3. Teorie mieszane | 45 |
1.5. Poszukiwanie nowych rozwiązań: sprawiedliwość naprawcza (Marta J. Boińska) | 47 |
1.6. Kara pozbawienia wolności i jej funkcje (Mieczysław Ciosek) | 50 |
1.7. Czas trwania kary pozbawienia wolności a jej skuteczność (Kamila Żukowska) | 56 |
Wprowadzenie | 56 |
1.7.1. Czas ludzi uwięzionych i jego skuteczność resocjalizacyjna | 59 |
1.8. Poczucie winy, wstyd i poczucie krzywdy u skazanych (Marta J. Boińska) | 67 |
1.8.1. Poczucie winy i wstyd | 68 |
1.8.2. Poczucie winy i wstyd a geneza przestępczości | 71 |
1.8.3. Poczucie winy a zaburzenia psychiczne | 74 |
1.8.4. Poczucie krzywdy u więźniów | 75 |
1.8.5. Odziaływania penitencjarne i poczucie winy | 77 |
Podsumowanie (Marta J. Boińska) | 80 |
Pytania sprawdzające | 82 |
Słowa kluczowe | 82 |
Literatura zalecana | 82 |
Rozdział 2. Powstanie i rozwój instytucji więziennej (Joanna Gruźlewska) | 83 |
Wprowadzenie | 83 |
2.1. Więzienia przeszłości | 84 |
2.2. Systemy penitencjarne | 85 |
2.2.1. System celkowy | 86 |
2.2.2. System progresywny | 92 |
2.2.3. System regresywny | 93 |
2.2.4. System reformatoriów amerykańskich | 94 |
2.2.5. System rodzinny (szwajcarski) | 96 |
2.2.6. System republik | 97 |
2.3. Ewolucja charakteru kary pozbawienia wolności od dolegliwości do naprawy | 99 |
2.4. Typologia polskich instytucji penitencjarnych | 103 |
Podsumowanie | 109 |
Pytania sprawdzające | 109 |
Słowa kluczowe | 110 |
Literatura zalecana | 110 |
Rozdział 3. Teoretyczne podstawy procesu resocjalizacji (Anetta Jaworska) | 111 |
Wprowadzenie | 111 |
3.1. Proces socjalizacji | 111 |
3.1.1. Mechanizmy socjalizacji | 113 |
3.1.2. Socjalizacja w rodzinie – socjalizacja emocjonalna | 115 |
3.1.3. Socjalizacja kulturowa | 117 |
3.1.4. Defekty procesu socjalizacji | 118 |
3.2. Podstawy procesu resocjalizacji w teoriach psychologicznych | 120 |
3.2.1. Teorie psychodynamiczne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji | 121 |
3.2.2. Teorie behawioralne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji | 124 |
3.2.3. Teorie kognitywne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji | 129 |
3.2.4. Teorie humanistyczno-fenomenologiczne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji | 132 |
3.2.5. Teorie egzystencjalne jako teoretyczna podstawa resocjalizacji | 136 |
Podsumowanie | 142 |
Pytania sprawdzające | 142 |
Słowa kluczowe | 143 |
Literatura zalecana | 143 |
Rozdział 4. Instytucje izolacyjne dla nieletnich | 144 |
Wprowadzenie (Robert Opora) | 144 |
4.1. Rozwój psychofizyczny młodzieży a naruszanie norm społecznych (Robert Opora) | 145 |
4.2. Filozoficzne koncepcje postępowania z nieletnimi (Robert Opora) | 147 |
4.3. Typologia polskich zakładów poprawczych (Robert Opora) | 149 |
4.4. Rozwój instytucji poprawczych dla nieletnich w Europie (Robert Opora) | 152 |
4.5. Powstanie zakładów poprawczych na ziemiach Polski (Robert Opora) | 155 |
4.6. Umieszczenie nieletniego w zakładzie poprawczym (Robert Opora) | 156 |
4.7. Specyfika działalności zakładów poprawczych (Robert Opora) | 158 |
4.8. Instytucjonalna resocjalizacja nieletnich a kuratela sądowa (Robert Opora) | 161 |
4.9. Chrześcijańskie ośrodki resocjalizacji dla młodzieży (Przemysław Piwowarczyk) | 162 |
Podsumowanie (Robert Opora) | 171 |
Pytania sprawdzające | 172 |
Słowa kluczowe | 172 |
Literatura zalecana | 172 |
Rozdział 5. Zakłady penitencjarne dla kobiet (Monika Marczak, Katarzyna Mirosław-Nawrocka) | 173 |
Wprowadzenie | 173 |
5.1. Geneza instytucji więziennej dla kobiet | 177 |
5.2. Specyfika sytuacji izolacji więziennej kobiet i ich resocjalizacji | 183 |
5.3. „Macierzyństwo więzienne” | 192 |
Podsumowanie | 197 |
Pytania sprawdzające | 199 |
Słowa kluczowe | 199 |
Literatura zalecana | 199 |
Rozdział 6. Zróżnicowanie społeczności więźniów jako złożony problem penitencjarny | 200 |
Wprowadzenie (Paweł Kozłowski) | 200 |
6.1. Więźniowie niepełnosprawni psychicznie i psychopaci (Paweł Kozłowski) | 201 |
6.1.1. Więźniowie psychopaci | 205 |
6.1.2. Więźniowie upośledzeni umysłowo | 208 |
6.1.3. Więźniowie z tendencjami depresyjno-lękowymi | 209 |
6.2. Więźniowie uzależnieni od środków psychoaktywnych (Ewa Szcześniak) | 211 |
6.3. Więźniowie – sprawcy zabójstw (Katarzyna Nosek-Komorowska) | 218 |
6.4. Więźniowie – sprawcy przestępstw seksualnych (Katarzyna Nosek-Komorowska) | 224 |
6.5. Resocjalizacja osadzonych w wieku senioralnym (Anetta Jaworska) | 232 |
6.5.1. Charakterystyka i zaburzenia funkcjonowania psychofizycznego więźniów w wieku senioralnym | 233 |
6.5.2. Śmierć i umieranie w zakładach karnych | 236 |
6.5.3. Zadania psychologii wobec seniorów w zakładach karnych | 237 |
6.5.4. Problemy polityki penitencjarnej wobec skazanych w wieku senioralnym | 239 |
6.5.5. Postępowanie z więźniami seniorami w krajach zachodnich | 239 |
Podsumowanie | 241 |
Pytania sprawdzające | 241 |
Słowa kluczowe | 242 |
Literatura zalecana | 242 |
Rozdział 7. Formy oddziaływań penitencjarnych | 243 |
Wprowadzenie (Paweł Atroszko) | 243 |
7.1. Praca jako podstawowa forma oddziaływania penitencjarnego (Paweł Atroszko) | 244 |
7.1.1. Historyczny rys pracy więźniów | 244 |
7.1.2. Praca jako metoda resocjalizacji | 247 |
7.1.3. Skuteczność pracy jako środka oddziaływania penitencjarnego – badania | 251 |
7.1.4. Ekonomiczny wymiar pracy więźniów | 252 |
7.2. Resocjalizacja przez naukę (Justyna Siemionow) | 254 |
7.2.1. Proces edukacji w instytucjach zamkniętych dla nieletnich | 255 |
7.2.2. Szkolnictwo w instytucjach zamkniętych dla dorosłych | 259 |
7.2.3. Zasady nauczania osób niedostosowanych społecznie | 262 |
7.3. Resocjalizacyjna moc aktywności sportowej więźniów (Franiszek Makurat) | 265 |
7.3.1. Dobroczynne skutki aktywności sportowej | 266 |
7.3.2. Funkcje i skutki aktywności sportowej więźniów | 267 |
7.4. Resocjalizacja przez twórczość (Anetta Jaworska) | 274 |
7.4.1. Twórczość w wybranych koncepcjach psychologicznych | 277 |
7.4.2. Wychowanie przez sztukę | 279 |
7.4.3. Psychologiczne korzyści resocjalizacji przez twórczość | 281 |
7.4.4. Negatywne aspekty resocjalizacji przez twórczość | 284 |
7.4.5. Rodzaje aktywności twórczej w zakładach karnych | 284 |
7.5. Specjalne programy resocjalizacji instytucjonalnej (Joanna Jezierska) | 286 |
7.5.1. Specyfika specjalnych programów resocjalizacji instytucjonalnej | 287 |
7.5.2. Program z zakresu profilaktyki i agresji: trening zastępowania agresji | 290 |
7.5.3. Program z zakresu profilaktyki przemocy w rodzinie: przykładowy program realizowany w Zakładzie Karnym Czarnem | 292 |
Podsumowanie | 295 |
Pytania sprawdzające | 295 |
Słowa kluczowe | 296 |
Literatura zalecana | 297 |
Rozdział 8. Wolontariat hospicyjny więźniów. W kierunku inkluzji społecznej (Robert Witkowski) | 298 |
Wprowadzenie | 298 |
8.1. Resocjalizacja penitencjarna. Pytania o sens | 299 |
8.2. Pomaganie drugiemu człowiekowi – pomysł na oddziaływanie penitencjarne | 302 |
8.3. Pojęcie i istota wolontariatu | 303 |
8.4. Wolontariat osób pozbawionych wolności | 306 |
8.5. Geneza i rozwój wolontariatu hospicyjnego w Polsce | 308 |
8.6. Wolontariat hospicyjny osób pozbawionych wolności | 311 |
8.7. Cele wolontariatu hospicyjnego więźniów i jego psychospołeczne konsekwencje | 317 |
8.8. Współpraca Służby Więziennej z hospicjami i ośrodkami opieki paliatywnej | 322 |
Podsumowanie | 324 |
Pytania sprawdzające | 326 |
Słowa kluczowe | 326 |
Literatura zalecana | 327 |
Rozdział 9. Duszpasterstwo więzienne (Andrzej Wdowiszewski) | 327 |
Wprowadzenie | 327 |
9.1. Duszpasterstwo więzienne z perspektywy historycznej | 330 |
9.2. Duszpasterstwo więzienne w kontekście międzynarodowym | 335 |
9.3. Funkcje i cele duszpasterstwa więziennego | 340 |
9.4. Znaczenie religii i religijności w aspekcie resocjalizacji | 343 |
9.5. Charakterystyka duszpasterzy więziennych w Polsce | 347 |
Podsumowanie | 349 |
Pytania sprawdzające | 350 |
Słowa kluczowe | 351 |
Literatura zalecana | 351 |
Rozdział 10. Formy kontaktów osób skazanych ze społeczeństwem (Robert Parol) | 351 |
Wprowadzenie | 351 |
10.1. Człowiek w społeczeństwie – kontekst pedagogiczny | 353 |
10.1.1. Rodzina | 353 |
10.1.2. Środowisko lokalne | 357 |
10.1.3. Organizacje i stowarzyszenia społeczne | 360 |
10.2. Formy kontaktów skazanych ze społeczeństwem | 362 |
10.2.1. Korespondencja oraz rozmowy telefoniczne skazanych | 365 |
10.2.2. Widzenia skazanych | 368 |
10.2.3. Przepustki skazanych | 371 |
10.2.4. Praca skazanych podczas odbywania kary pozbawienia wolności | 380 |
Podsumowanie | 384 |
Pytania sprawdzające | 384 |
Słowa kluczowe | 384 |
Literatura zalecana | 385 |
Rozdział 11. Fenomen podkultury więziennej (Sławomir Przybyliński, Joanna Gruźlewska) | 386 |
11.1. Początki podkultury więziennej (Sławomir Przybyliński) | 386 |
11.1.1. Historyczne wprowadzenie | 386 |
11.1.2. Geneza popkultury więziennej | 388 |
11.2. Więzienne grupy podkulturowe – istota i charakterystyka (Sławomir Przybyliński) | 386 |
11.2.1. Rodzaje więziennych grup podkulturowych | 392 |
11.2.2. Nieformalny kodeks postępowania więźniów „grypsujących” | 398 |
11.3. Osobliwy obraz podkultury (Sławomir Przybyliński) | 403 |
11.3.1. Samouszkodzenia w środowisku podkulturowym | 403 |
11.3.2. „Dziara” jako istotny element życia skazanych | 407 |
11.4. Przestępczość wewnątrzwięzienna (Joanna Gruźlewska) | 413 |
Podsumowanie (Joanna Gruźlewska) | 426 |
Pytania sprawdzające | 426 |
Słowa kluczowe | 426 |
Literatura zalecana | 427 |
Rozdział 12. Izolacja więzienna jako złożona sytuacja trudna (Jacek M. Piotrowski, Mieczysław Ciosek) | 428 |
Wprowadzenie | 428 |
12.1. Środowisko, sytuacja i sytuacja izolacji | 429 |
12.2. Stres, sytuacje trudne i potrzeby | 431 |
12.3. Stresogenne czynniki środowiska więziennego | 441 |
12.4. Konsekwencje stresu więziennego | 445 |
12.5. Możliwe sposoby radzenia sobie więźniów ze stresem | 450 |
Podsumowanie | 459 |
Pytania sprawdzające | 459 |
Słowa kluczowe | 460 |
Literatura zalecana | 460 |
Rozdział 13. Służba więzienna: organizacje, struktura, funkcje (Andrzej Piotrowski) | 461 |
Wprowadzenie | 461 |
13.1. Podstawy prawne funkcjonowania Służby Więziennej | 463 |
13.2. Organizacja Służby Więziennej | 466 |
13.3. Struktura zatrudnienia funkcjonariuszy Służby Więziennej | 470 |
13.4. Funkcje administracji penitencjarnej | 471 |
13.5. Personel penitencjarny | 474 |
13.6. Szkolenie funkcjonariuszy Służby Więziennej | 476 |
Podsumowanie | 480 |
Pytania sprawdzające | 480 |
Słowa kluczowe | 480 |
Literatura zalecana | 480 |
Rozdział 14. Zmierzch kary pozbawienia wolności? Sens współczesnej kary uwięzienia (Henryk Machel, Elżbieta Chęcińska) | 481 |
Wprowadzenie | 481 |
14.1. Czy z kary pozbawienia wolności można usunąć dolegliwość? | 483 |
14.2. Prawna obudowa kary pozbawienia wolności | 487 |
14.3. Władza personelu penitencjarnego nad więźniami | 489 |
14.4. Kara pozbawienia wolności a powrotność | 490 |
14.5. Odkrycie Roberta Martisona | 495 |
14.6. Czy zakłady karne mogą realizować w pełni cel kary pozbawienia wolności? | 497 |
14.7. Kara pozbawienia wolności jako instrument utrwalony | 501 |
Podsumowanie | 504 |
Pytania sprawdzające | 505 |
Słowa kluczowe | 506 |
Literatura zalecana | 507 |
Rozdział 15. W kierunku nieizolacyjnych kar kryminalnych. Kary alternatywne i system dozoru elektronicznego (Łukasz Wirkus) | 507 |
Wprowadzenie | 507 |
15.1. Nowy kierunek w polityce karnej | 509 |
15.2. Grzywna | 512 |
15.3. Kara ograniczenia wolności i prace społecznie użyteczne | 513 |
15.4. System Dozoru Elektronicznego | 517 |
Podsumowanie | 520 |
Pytania sprawdzające | 521 |
Słowa kluczowe | 521 |
Literatura zalecana | 521 |
Rozdział 16. Pomoc postpenitencjarna a readaptacja społeczna osób opuszczających jednostki penitencjarne (Robert Poklek) | 522 |
Wprowadzenie | 522 |
16.1. Geneza idei pomocy dla więźniów | 527 |
16.2. Sytuacja psychospołeczna więźniów w trakcie odbywania kary i po zwolnieniu z zakładu karnego | 533 |
16.3. Prawne uregulowania pomocy postpenitencjarnej | 538 |
16.4. Formy i rodzaje pomocy postpenitencjarnej świadczonej osadzonym i ich rodzinom | 542 |
16.5. Instytucjonalny system pomocy postpenitencjarnej | 543 |
16.5.1. Zakład karny | 544 |
16.5.2. Kurator sądowy | 546 |
16.5.3. Pomoc społeczna | 547 |
16.5.4. Organizacje pozarządowe i samorządowe | 549 |
16.6. Etapy pomocy postpenitencjarnej i przygotowanie do społecznej readaptacji | 551 |
Podsumowanie | 554 |
Pytania sprawdzające | 555 |
Słowa kluczowe | 555 |
Literatura zalecana | 556 |
Bibliografia | 557 |
O Autorach | 594 |