POLECAMY
-16%
Autor:
Piotr Dobrowolski, Dorota Dzienisiuk, Radosław Pacud, Kamil Antonów, Agnieszka Górnicz-Mulcahy, Krzysztof Ślebzak, Bartosz Suchacki, Joanna Szyjewska-Bagińska, Joanna Unterschutz, Marcin Krajewski, Marcin Zieleniecki, Katarzyna Roszewska, Renata Babińska-Górecka, Sebastian Gajewski, Agnieszka Gębicka, Tomasz Lasocki, Sławomir Wichrowski, Dominik Wojtasiak
Wydawca:
Format:
Komentarz dotyczy:• podlegania ubezpieczeniom społecznym,• ustalania i rozliczania składek oraz ich ewidencjonowania na kontach płatników i kontach (subkontach) ubezpieczonych,• zwrotu nienależnie pobranych świadczeń,• prowadzenia dokumentacji ubezpieczeniowej wraz z przedstawieniem związanych z tym praw, obowiązków i odpowiedzialności płatników i ubezpieczonych oraz przysługujących im środków odwoławczych.
Dużo uwagi poświęcono również kwestiom: organizacji ubezpieczeń społecznych (analiza statusu prawno-administracyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), finansowania ubezpieczeń społecznych w sferze instytucjonalnej (analiza statusu prawno-ekonomicznego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Funduszu Rezerwy Demograficznej), kontrolowania wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych i odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Komentarz przeznaczony jest dla adwokatów, radców prawnych, sędziów i innych prawników zajmujących się rozstrzyganiem spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Będzie także pomocny ekonomistom, księgowym oraz przedsiębiorcom wszelkich branż, dostarczając wiedzę i rozwiązania prawne w zakresie podlegania, ustalania i rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz dokonywania zgłoszeń do tych ubezpieczeń. Z uwagi na szerokie uwzględnienie orzecznictwa i literatury przedmiotu będzie przydatny również pracownikom naukowym wydziałów prawa i ekonomii uczelni wyższych.
Rok wydania | 2024 |
---|---|
Liczba stron | 1244 |
Kategoria | Inne |
Wydawca | Wolters Kluwer Polska SA |
ISBN-13 | 978-83-8358-385-3 |
Język publikacji | polski |
Informacja o sprzedawcy | ePWN sp. z o.o. |
POLECAMY
Ciekawe propozycje
Ustawa deweloperska. Komentarz
do koszyka
Ustawa krajobrazowa
do koszyka
Ustawa o Biurze Ochrony Rządu. Komentarz
do koszyka
Ustawa o broni i amunicji. Komentarz
do koszyka
Ustawa o diagnostyce laboratoryjnej....
do koszyka
Spis treści
Wykaz skrótów | str. | 41 |
Przedmowa | str. | 51 |
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 ze zm.) | str. | 53 |
Rozdział 1. Przepisy ogólne | str. | 55 |
Art. 1. [Pojęcie i rodzaje ubezpieczeń społecznych] | str. | 57 |
Zarys historii ubezpieczeń społecznych w Polsce | str. | 57 |
1.1. Okres międzywojenny | str. | 57 |
1.2. Polska Rzeczpospolita Ludowa | str. | 58 |
1.3. III Rzeczpospolita Polska | str. | 59 |
1.4. Uwaga końcowa | str. | 62 |
Pojęcie ubezpieczeń społecznych | str. | 62 |
2.1. Pojęcie ubezpieczenia | str. | 62 |
2.2. Ubezpieczenia społeczne a ubezpieczenie społeczne | str. | 63 |
System ubezpieczeń społecznych | str. | 65 |
Rodzaje ubezpieczeń społecznych | str. | 66 |
4.1. Uwagi wstępne | str. | 66 |
4.2. Ubezpieczenie emerytalne (system emerytalny) | str. | 67 |
4.3. Ubezpieczenia rentowe | str. | 68 |
4.4. Ubezpieczenie chorobowe | str. | 69 |
4.5. Ubezpieczenie wypadkowe | str. | 69 |
4.6. Uwaga końcowa | str. | 70 |
Art. 2. [Przedmiot regulacji] | str. | 70 |
Przedmiot ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych | str. | 71 |
1.1. Przedmiot ubezpieczeń społecznych a przedmiot ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych | str. | 71 |
1.2. Podleganie ubezpieczeniom społecznym | str. | 73 |
1.3. Ustalanie składek na ubezpieczenia społeczne oraz podstaw ich wymiaru | str. | 73 |
1.4. Tryb i terminy zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych, prowadzenia ewidencji ubezpieczonych i płatników składek, rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasiłków z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego oraz opłacania składek na ubezpieczenia społeczne | str. | 74 |
1.5. Konta ubezpieczonych oraz konta płatników składek | str. | 75 |
1.6. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych i Fundusz Rezerwy Demograficznej | str. | 75 |
1.7. Organizacja oraz zasady działania i finansowania ZUS | str. | 75 |
1.8. Kontrola wykonywania zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych | str. | 75 |
1.9. Niekompletność art. 2 ust. 1 u.s.u.s. w zakresie określenia przedmiotu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych | str. | 75 |
Przedmiot ubezpieczeń społecznych określony w przepisach odrębnych (art. 2 ust. 2 u.s.u.s.) | str. | 76 |
Przedmiot ubezpieczeń społecznych określony w przepisach aktów prawnych spoza sfery ubezpieczeń społecznych | str. | 79 |
Wypłacalność świadczeń z ubezpieczeń społecznych | str. | 80 |
Art. 2a. [Zasada równego traktowania ubezpieczonych] | str. | 80 |
Uwagi ogólne | str. | 81 |
Zasada równego traktowania w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego | str. | 82 |
Zasada równego traktowania ubezpieczonych w Konstytucji RP | str. | 83 |
Zasada równego traktowania w dziedzinie zabezpieczenia społecznego wynikająca z ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania | str. | 87 |
Zasada równego traktowania ubezpieczonych na gruncie art. 2a u.s.u.s. | str. | 87 |
5.1. Kryteria dyskryminacji | str. | 87 |
5.2. Przedmiotowy zakres zakazu dyskryminacji | str. | 89 |
Środki ochrony przysługujące w razie naruszenia zasady równego traktowania | str. | 90 |
Art. 3. [Wykonawcy ubezpieczeń społecznych] | str. | 91 |
Wykonawcy ubezpieczeń społecznych – uwagi ogólne | str. | 91 |
Zadania ZUS | str. | 92 |
2.1. Zadania ZUS w sferze ubezpieczeń społecznych | str. | 92 |
2.2. Zadania ZUS w obszarze zabezpieczenia społecznego | str. | 93 |
Zadania płatników | str. | 94 |
Zadania OFE | str. | 95 |
Art. 4. [Definicje] | str. | 96 |
Ubezpieczony | str. | 103 |
1.1. Materialnoprawne pojęcie ubezpieczonego | str. | 103 |
1.2. Ubezpieczony – członek OFE | str. | 107 |
1.3. Procesowe ujęcie ubezpieczonego | str. | 109 |
Płatnik | str. | 109 |
Składki na ubezpieczenia społeczne | str. | 117 |
Zasiłki | str. | 117 |
Dokumenty ubezpieczeniowe | str. | 118 |
Konto ubezpieczonego i płatnika | str. | 118 |
Przychód | str. | 118 |
7.1. Przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych | str. | 118 |
7.2. Przychody z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych | str. | 119 |
Otwarty fundusz emerytalny | str. | 120 |
Okresowa emerytura kapitałowa | str. | 120 |
Numer NIP | str. | 120 |
Rachunek bankowy | str. | 121 |
Numer rachunku składkowego | str. | 121 |
Osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem | str. | 122 |
System płatności | str. | 122 |
Małżonek Prezydenta RP | str. | 122 |
Art. 5. [Podmioty niepodlegające ubezpieczeniom powszechnym] | str. | 122 |
Uwagi ogólne | str. | 122 |
Relacja powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych do systemu ubezpieczeń społecznych rolników | str. | 123 |
Obywatele państw obcych | str. | 127 |
Rozdział 2. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym | str. | 133 |
Art. 6. [Obowiązkowe tytuły ubezpieczeń emerytalnego i rentowych] | str. | 137 |
Zasada terytorialności | str. | 141 |
Stosunek pracy jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 141 |
Praca nakładcza jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 145 |
3.1. Uwagi ogólne | str. | 145 |
3.2. Charakterystyka pracy nakładczej jako obowiązkowego tytułu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 148 |
Członkostwo w spółdzielni rolniczej jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 151 |
4.1. Uwagi ogólne | str. | 151 |
4.2. Członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych, innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną oraz spółdzielni kółek rolniczych | str. | 154 |
4.3. Członkowie spółdzielni rolników i grup producenckich | str. | 159 |
Wykonywanie pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 160 |
Prowadzenie pozarolniczej działalności jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 166 |
Współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności lub przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej jako tytuł obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 172 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych posłów i senatorów | str. | 175 |
Pobieranie stypendium sportowego jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 176 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych słuchaczy KSAP | str. | 177 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych doktorantów | str. | 178 |
Praca w okresie tymczasowego aresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 179 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych bezrobotnych pobierających zasiłek dla bezrobotnych | str. | 180 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób pobierających stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych | str. | 182 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób pobierających stypendium w okresie odbywania studiów podyplomowych | str. | 183 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych duchownych | str. | 184 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych żołnierzy niezawodowych odbywających czynną służbę wojskową | str. | 185 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób odbywających służbę zastępczą | str. | 187 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych osób przebywających na urlopie wychowawczym i pobierających zasiłek macierzyński | str. | 187 |
Pobieranie świadczeń związanych z restrukturyzacją niektórych gałęzi gospodarki jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 189 |
Pobieranie świadczeń socjalnych po ustaniu zatrudnienia jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 190 |
Członkostwo w radzie nadzorczej jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 191 |
Obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych małżonka Prezydenta RP | str. | 192 |
Rezygnacja z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny jako obowiązkowy tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 194 |
24.1. Uwagi ogólne | str. | 194 |
24.2. Szczególny charakter tytułu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych określonego w art. 6 ust. 2 u.s.u.s. | str. | 198 |
24.3. Opiekunowie rodzinni uprawnieni do pomocy w formie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w ustawie o pomocy społecznej | str. | 200 |
24.4. Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym opiekunów rodzinnych w ustawie o pomocy społecznej | str. | 200 |
24.5. Okres objęcia opiekunów rodzinnych ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi w ustawie o pomocy społecznej | str. | 203 |
Pobieranie świadczenia opiekuńczego jako tytuł obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 205 |
25.1. Uwagi ogólne | str. | 205 |
25.2. Świadczenie pielęgnacyjne | str. | 208 |
25.3. Specjalny zasiłek opiekuńczy | str. | 210 |
25.4. Zasiłek dla opiekuna | str. | 211 |
25.5. Zakres podmiotowy podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie art. 6 ust. 2a–2c u.s.u.s. | str. | 211 |
25.6. Okres opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie art. 6 ust. 2a–2c u.s.u.s. | str. | 214 |
Umowa uaktywniająca jako tytuł ubezpieczeń emerytalnego i rentowych | str. | 215 |
Wyłączenie z obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych uczniów i studentów będących zleceniobiorcami, którzy nie ukończyli 26. roku życia | str. | 218 |
Wyłączenie z obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych uczniów i studentów do ukończenia 26. roku życia pobierających stypendium | str. | 220 |
Wyłączenie z obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych lekarzy rezydentów w zakresie dodatku do wynagrodzenia | str. | 221 |
Art. 6a. [Ubezpieczenie osób sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem] | str. | 221 |
Art. 6b. [Podmioty podlegające obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu] | str. | 225 |
Art. 6c. [Obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe osób niepodejmujących zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające] | str. | 226 |
Art. 7. [Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe] | str. | 230 |
Dobrowolne ubezpieczenia społeczne – uwagi ogólne | str. | 230 |
Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe przed 1.01.2013 r. | str. | 232 |
Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe po 31.12.2012 r. | str. | 233 |
Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe a ogólne założenia prawa ubezpieczeń społecznych | str. | 235 |
Art. 8. [Definicje tytułów ubezpieczeń] | str. | 237 |
Pojęcie pracownika w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych | str. | 240 |
Pojęcie osoby wykonującej pracę nakładczą | str. | 244 |
Pojęcie członka spółdzielni i osoby wykonującej pracę w spółdzielni lub w gospodarstwie rolnym spółdzielni | str. | 244 |
Pojęcie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność | str. | 244 |
Pojęcie twórcy i artysty | str. | 244 |
Pojęcie osoby współpracującej z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, zleceniobiorcami oraz osobami fizycznymi, o których mowa w art. 18 ust. 1 p.p. | str. | 244 |
Pojęcie stypendysty sportowego | str. | 245 |
Pojęcie osoby duchownej | str. | 245 |
Rozszerzenie zakresu zastosowania ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na obywateli polskich zatrudnionych za granicą w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzędach konsularnych, stałych przedstawicielstwach przy ONZ i innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich placówkach, instytucjach lub przedsiębiorstwach | str. | 245 |
Pojęcie osoby w stosunku służby | str. | 247 |
Art. 9. [Zbieg tytułów ubezpieczeń emerytalnego i rentowych] | str. | 247 |
Funkcje i metody regulacji zbiegu tytułów | str. | 250 |
Zakres regulacji zbiegu tytułów ubezpieczeń | str. | 257 |
Rozszerzenie obowiązku ubezpieczenia ze względu na niską podstawę wymiaru składek („próg zwalniający”) | str. | 259 |
Ubezpieczeni wymienieni w art. 9 ust. 1 u.s.u.s. – kumulacja tytułów | str. | 262 |
Ubezpieczeni wymienieni w art. 9 ust. 1 u.s.u.s. – wyłączenie pozostałych tytułów ubezpieczeń | str. | 264 |
Próg zwalniający i rozszerzenie obowiązku ubezpieczeń na inne tytuły niż wymienione w art. 9 ust. 1 u.s.u.s. (art. 9 ust. 1a i 1b u.s.u.s.) | str. | 265 |
Stosowanie art. 9 ust. 1a i 1b u.s.u.s. – ustalenie przekroczenia kwoty minimalnego wynagrodzenia | str. | 267 |
Zmienność w czasie podstawy wymiaru składek z poszczególnych tytułów, „o których mowa w ust. 1a” (należne wynagrodzenie, niewypłacone wynagrodzenie, wynagrodzenie wypłacone z opóźnieniem) | str. | 269 |
Pierwszeństwo w czasie tytułów, o których mowa w art. 9 ust. 2 u.s.u.s. | str. | 272 |
Zmiana tytułu ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 2 u.s.u.s., i ubezpieczenie dobrowolne | str. | 274 |
Zleceniobiorca, którego podstawa wymiaru składek jest niższa od minimalnego wynagrodzenia (art. 9 ust. 2c u.s.u.s.) | str. | 276 |
Osoba wykonująca pozarolniczą działalność spełniająca warunki objęcia jej ubezpieczeniami z innych tytułów | str. | 278 |
Zleceniobiorca lub wykonawca pracy nakładczej prowadzący pozarolniczą działalność (art. 9 ust. 2a i 2b u.s.u.s.) | str. | 280 |
Osoba prowadząca kilka rodzajów działalności (art. 9 ust. 3 u.s.u.s.) | str. | 281 |
Osoba pobierająca zasiłek macierzyński lub w wysokości zasiłku macierzyńskiego (art. 9 ust. 1c–1e i 6b u.s.u.s.) | str. | 283 |
Emeryt lub rencista (art. 9 ust. 4–5 u.s.u.s.) | str. | 285 |
Osoby ubezpieczane, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych (art. 9 ust. 6 i 6a u.s.u.s.) | str. | 288 |
Osoba w stosunku służby (art. 9 ust. 8 u.s.u.s.) | str. | 289 |
Art. 10. [Gwarancja wypłaty minimalnego świadczenia przy ubezpieczeniu dobrowolnym] | str. | 290 |
Przedmiot i zakres zastosowania art. 10 u.s.u.s. | str. | 290 |
Wyłączenie skorzystania z gwarancji minimalnego świadczenia (emerytury) | str. | 291 |
Art. 11. [Obowiązkowe i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe] | str. | 293 |
Funkcje i rodzaje ubezpieczenia chorobowego | str. | 293 |
Problem związku objęcia ubezpieczeniem chorobowym z podleganiem ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym | str. | 297 |
Obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe | str. | 298 |
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe | str. | 302 |
Art. 12. [Obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe] | str. | 307 |
Przesłanki ubezpieczenia wypadkowego | str. | 307 |
Funkcje ubezpieczenia wypadkowego | str. | 309 |
Art. 13. [Okresy podlegania ubezpieczeniom] | str. | 311 |
Zasada automatyzmu ubezpieczeniowego | str. | 313 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez pracowników | str. | 314 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorców | str. | 316 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez członków spółdzielni | str. | 317 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność | str. | 318 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby współpracujące | str. | 323 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby świadczące pracę lub usługi w zamian za akcje obejmowane w prostej spółce akcyjnej | str. | 324 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez posłów i senatorów | str. | 324 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez stypendystów sportowych | str. | 324 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby wykonujące odpłatnie pracę na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania | str. | 325 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia integracyjnego, stypendium, prawa do świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego, wynagrodzenia przysługującego w okresie świadczenia górniczego lub w okresie stypendium na przekwalifikowanie oraz świadczenia socjalnego | str. | 325 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez duchownych | str. | 325 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez żołnierzy pełniących czynną niezawodową służbę wojskową oraz osób odbywających służbę zastępczą | str. | 326 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby przebywające na urlopie wychowawczym lub pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego | str. | 326 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność, zleceniobiorców, osoby współpracujące, duchownych i inne osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem | str. | 327 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby rezygnujące z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny pobierającym świadczenie wspierające | str. | 327 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez słuchaczy KSAP | str. | 328 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez doktorantów | str. 328 | |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez członków rad nadzorczych | str. | 328 |
Okres podlegania ubezpieczeniom społecznym przez małżonka Prezydenta RP | str. | 329 |
Art. 14. [Okres objęty ubezpieczeniem dobrowolnym] | str. | 329 |
Okres dobrowolnych ubezpieczeń społecznych – uwagi ogólne | str. | 329 |
Fikcja prawna uznania okresów pobierania świadczeń za okresy opłacania składek | str. | 330 |
Zgłoszenie do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych | str. | 332 |
Kontrola zgłoszenia do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych | str. | 335 |
Ustanie dobrowolnych ubezpieczeń społecznych przed 1.01.2022 r. | str. | 338 |
Ustanie dobrowolnych ubezpieczeń społecznych po 31.12.2021 r. | str. | 339 |
Rozdział 3. Zasady ustalania składek na ubezpieczenia społeczne | str. | 343 |
Art. 15. [Wysokość składek] | str. | 349 |
Wysokość składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe | str. | 349 |
Składka na FEP | str. | 350 |
Wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe | str. | 350 |
Zróżnicowanie stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe | str. | 351 |
Art. 16. [Sposoby finansowania składek] | str. | 351 |
Finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne | str. | 354 |
Prawny i ekonomiczny aspekt finansowania składek na ubezpieczenia społeczne | str. | 362 |
Skutki w sferze finansowania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe od wynagrodzenia z tytułu nielegalnego zatrudnienia oraz od części nieujawnionego wynagrodzenia (art. 16 ust. 1e u.s.u.s.) | str. | 364 |
Refundacja i (do)finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne | str. | 367 |
Art. 17. [Obliczanie, rozliczanie i przekazywanie składek] | str. | 369 |
Opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne | str. | 370 |
Wykonanie obowiązku opłacania składek przez płatnika względem ubezpieczonego | str. | 374 |
Art. 18. [Podstawa wymiaru składek] | str. | 376 |
Podstawa wymiaru składek – uwagi ogólne | str. | 379 |
Przychód jako podstawa wymiaru składek | str. | 381 |
2.1. Zakres podmiotowy | str. | 381 |
2.2. Zakres przedmiotowy | str. | 381 |
2.3. Wyłączenia przedmiotowe | str. | 384 |
2.4. Zmiany pierwotnie zgłoszonej podstawy wymiaru składek | str. | 387 |
2.5. Kwoty wybranych świadczeń jako podstawa wymiaru składek | str. | 388 |
Kwota zadeklarowana jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – uwagi ogólne | str. | 392 |
3.1. Deklaracja podstawy wymiaru składki jako oświadczenie woli | str. | 393 |
3.2. Deklaracja najniższej podstawy wymiaru składek | str. | 393 |
3.3. Deklaracja podstawy wymiaru składek wyższej niż najniższa | str. | 395 |
3.4. Proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek | str. 399 | |
3.5. Wniosek duchownego o zwiększenie podstawy wymiaru | str. | 402 |
Kwota wskazana w ustawie jako podstawa wymiaru składek | str. | 403 |
Art. 18a. [Podstawa wymiaru składek w przypadku rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej] | str. | 405 |
Istota instytucji z art. 18a u.s.u.s. | str. | 406 |
Ograniczenia w stosowaniu uprawnienia z art. 18a | |
ust. 1 u.s.u.s. | str. | 408 |
Art. 18aa. [Rezygnacja z tzw. ulgi na start] | str. | 409 |
Istota instytucji z art. 18 ust. 1 p.p. | str. | 410 |
Przesłanki skorzystania z tzw. ulgi na start | str. | 411 |
Okres korzystania z tzw. ulgi na start | str. | 412 |
Art. 18b. [Podstawa wymiaru składek niektórych osób sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem] | str. | 413 |
Art. 18c. [Mały ZUS plus] | str. | 413 |
Istota instytucji z art. 18c u.s.u.s. | str. | 416 |
Przesłanki skorzystania z tzw. małego ZUS plus | str. | 417 |
Podstawa wymiaru składek korzystających z tzw. małego ZUS plus | str. | 419 |
Obowiązki informacyjne zainteresowanego | str. | 420 |
Art. 19. [Roczne ograniczenie podstawy wymiaru składek] | str. | 420 |
Zasady ustalania kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe | str. | 422 |
Konsekwencje osiągnięcia maksymalnej rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe | str. | 424 |
Obowiązki płatnika oraz ubezpieczonego związane z osiągnięciem maksymalnej rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe | str. | 425 |
Nadpłata składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ponad maksymalną roczną podstawę wymiaru składek | str. | 428 |
Art. 20. [Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe i wypadkowe] | str. | 429 |
Podstawa wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe | str. | 429 |
Podstawa wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe | str. | 432 |
Weryfikacja przez ZUS deklarowanej podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe | str. | 433 |
Art. 21. [Delegacja ustawowa – szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek] | str. | 436 |
Art. 22. [Stopy procentowe składek] | str. | 436 |
Pojęcie składki na ubezpieczenia społeczne | str. | 438 |
Stopy procentowe składek na ubezpieczenia społeczne i FEP | str. | 439 |
Podział składki na ubezpieczenie emerytalne | str. | 440 |
Składka do OFE | str. | 442 |
Składka do FRD | str. | 443 |
Art. 22a. (uchylony) | str. | 443 |
Art. 23. [Odsetki od nieopłaconych składek] | str. | 443 |
Charakter prawny i funkcje odsetek za zwłokę | str. | 444 |
Nienaliczanie odsetek za zwłokę | str. | 445 |
Okres naliczania odsetek za zwłokę, ich stawka i sposób płatności | str. | 448 |
Art. 24. [Opłata dodatkowa, należności z tytułu składek, przedawnienie] | str. | 449 |
Opłata dodatkowa | str. | 453 |
1.1. Charakter prawny opłaty dodatkowej | str. | 453 |
1.2. Przesłanki wymierzenia opłaty dodatkowej | str. | 453 |
1.3. Zbieg odpowiedzialności karnej lub wykroczeniowej z odpowiedzialnością na gruncie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych | str. | 456 |
Należności z tytułu składek i ich dochodzenie | str. | 457 |
Przedawnienie należności z tytułu składek | str. | 458 |
3.1. Ratio legis przedawnienia | str. | 458 |
3.2. Termin przedawnienia i skutek jego upływu | str. | 459 |
3.3. Przedawnienie należności z tytułu składek zabezpieczonych hipoteką lub zastawem | str. | 460 |
3.4. Przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia | str. | 462 |
Nienależnie opłacone składki | str. | 464 |
4.1. Uwagi ogólne | str. | 464 |
4.2. Postępowanie w razie stwierdzenia nienależnego opłacenia składek | str. | 464 |
4.3. Przedawnienie nienależnie opłaconych składek | str. | 465 |
4.4. Nienależnie opłacona składka odprowadzona do OFE | str. | 467 |
4.5. Błąd instytucji obsługującej wpłaty składek | str. | 467 |
Art. 25. (uchylony) | str. | 467 |
Art. 26. [Zabezpieczenie należności z tytułu składek] | str. | 468 |
Zabezpieczenie należności z tytułu składek | str. | 470 |
1.1. Uwagi ogólne | str. | 470 |
1.2. Zabezpieczenia przewidziane w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych | str. | 471 |
1.3. Zabezpieczenia przewidziane w Ordynacji podatkowej | str. | 471 |
1.4. Zabezpieczenia przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji | str. | 472 |
1.5. Zabezpieczenie w ramach skargi pauliańskiej | str. | 472 |
Hipoteka – uwagi ogólne | str. | 473 |
Rodzaje hipotek | str. | 474 |
Hipoteka przymusowa a brak księgi wieczystej | str. | 475 |
Podstawy prawne hipoteki przymusowej | str. | 477 |
5.1. Uwagi ogólne | str. | 477 |
5.2. Wpis hipoteki przymusowej w oparciu o tytuł wykonawczy | str. | 477 |
5.3. Wpis hipoteki przymusowej w oparciu o doręczoną decyzję | str. 478 | |
5.4. Wpis hipoteki przymusowej na nieruchomość stanowiącą współwłasność | str. | 479 |
5.5. Okoliczności niemające znaczenia dla wpisu hipoteki przymusowej | str. | 481 |
Zakres podmiotowy hipoteki przymusowej i należności nią zabezpieczone | str. | 481 |
6.1. Uwagi ogólne | str. | 481 |
6.2. Wierzyciel hipoteki przymusowej | str. | 482 |
6.3. Dłużnik hipoteki przymusowej | str. | 483 |
6.4. Należności zabezpieczone hipoteką przymusową | str. | 485 |
Przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 486 |
7.1. Uwagi ogólne | str. | 486 |
7.2. Nieruchomość jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 487 |
7.3. Część ułamkowa nieruchomości jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 487 |
7.4. Nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 487 |
7.5. Wieczyste użytkowanie jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 488 |
7.6. Spółdzielcze własnościowe prawo jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 488 |
7.7. Wierzytelność jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 489 |
7.8. Statek morski i statek morski w budowie jako przedmiot hipoteki przymusowej | str. | 489 |
Powstanie hipoteki przymusowej | str. | 490 |
Ustanie i wykreślenie hipoteki przymusowej | str. | 490 |
Hipoteka przymusowa a postępowanie egzekucyjne | str. | 492 |
Hipoteka przymusowa a postępowanie upadłościowe | str. | 494 |
Wyjawienie przedmiotu hipoteki | str. | 495 |
Art. 27. [Zastaw ustawowy] | str. | 496 |
Zastaw jako zabezpieczenie rzeczowe | str. | 496 |
Rodzaje zastawu | str. | 498 |
Charakter prawa zastawu przysługującego ZUS | str. | 499 |
Przedmiot zabezpieczenia zastawem – uwagi ogólne | str. | 500 |
Zastaw skarbowy na rzeczach ruchomych | str. | 503 |
5.1. Uwagi ogólne | str. | 503 |
5.2. Zasada indywidualizacji | str. | 504 |
5.3. Zasada minimalnej wartości rzeczy | str. | 505 |
Zastaw skarbowy na zbywalnych prawach majątkowych | str. | 506 |
6.1. Uwagi ogólne | str. | 506 |
6.2. Zastaw na wierzytelnościach zbywanych w drodze cesji | str. | 506 |
6.3. Zastaw na wierzytelnościach inkorporowanych w papierach wartościowych | str. | 507 |
6.4. Zastaw na udziałach i akcjach | str. | 507 |
6.5. Zastaw na prawach na dobrach niematerialnych | str. | 508 |
Wierzyciel zabezpieczony prawem zastawu | str. | 508 |
Właściciel rzeczy lub prawa obciążonego zastawem (dłużnik) | str. | 509 |
Ustanowienie zastawu skarbowego | str. | 509 |
Ustanie i wykreślenie zastawu skarbowego | str. | 510 |
Zastaw skarbowy a postępowanie egzekucyjne | str. | 511 |
Zastaw skarbowy a postępowanie upadłościowe | str. | 512 |
Wyjawienie rzeczy ipraw podlegających zastawowi | str. | 513 |
Art. 28. [Umorzenie należności z tytułu składek] | str. | 513 |
Uwagi ogólne | str. | 515 |
Przedmiot umorzenia | str. | 515 |
Umorzenie na wniosek lub z urzędu | str. | 515 |
3.1. Uwagi ogólne | str. | 515 |
3.2. Całkowita nieściągalność | str. | 516 |
3.3. Umorzenie w „uzasadnionych przypadkach” pomimo braku całkowitej nieściągalności | str. | 519 |
3.4. Tryb i forma umorzenia należności z tytułu składek | str. | 524 |
Umorzenie z mocy prawa | str. | 528 |
Umorzenie w innych aktach prawnych | str. | 529 |
Art. 29. [Odroczenie płatności składek, rozłożenie należności na raty] | str. | 530 |
Uwagi ogólne | str. | 531 |
Przesłanki ułatwienia | str. | 531 |
Tryb i forma udzielenia ułatwienia | str. | 532 |
3.1. Uwagi ogólne | str. | 532 |
3.2. Wniosek o udzielenie ułatwienia | str. | 532 |
3.3. Forma załatwienia sprawy | str. | 533 |
Zawarcie umowy a występowanie zadłużenia | str. | 537 |
Art. 30. [Wyłączenie możliwości umorzenia należności w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami] | str. | 539 |
Art. 31. [Stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej] | str. | 541 |
Odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do należności z tytułu składek – uwagi ogólne | str. | 541 |
Odpowiednie stosowanie przepisów prawa podatkowego do prawa ubezpieczeń społecznych | str. | 544 |
Zakres odesłania w art. 31 o.p. – uwagi ogólne | str. | 544 |
Komentarz do art. 7a o.p. | str. | 545 |
4.1. Należności z tytułu składek przedsiębiorstwa w spadku | str. | 545 |
4.2. Przedsiębiorstwo w spadku jako płatnik składek | str. | 546 |
4.3. Pojęcie zarządcy sukcesyjnego | str. | 547 |
4.4. Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego | str. | 547 |
4.5. Umocowanie zarządcy sukcesyjnego | str. | 549 |
4.6. Inne osoby umocowane do działania za przedsiębiorstwo w spadku | str. | 549 |
Komentarz do art. 12 o.p. | str. | 550 |
5.1. Terminy i ich obliczanie | str. | 551 |
5.2. Terminy materialne i terminy procesowe | str. | 552 |
5.3. Przywracanie terminów | str. | 552 |
5.4. Obliczanie terminów | str. | 553 |
5.4.1. Uwaga ogólna | str. | 553 |
5.4.2. Terminy liczone w dniach | str. | 553 |
5.4.3. Terminy liczone w tygodniach | str. | 553 |
5.4.4. Terminy liczone w miesiącach | str. | 554 |
5.4.5. Terminy liczone w latach | str. | 554 |
5.5. Wydłużenie terminu przypadającego na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy | str. | 554 |
5.6. Dni wolne od pracy | str. | 555 |
5.7. Czynności skutkujące zachowaniem terminu | str. | 555 |
5.8. Złożenie wniosku po upływie terminu | str. | 556 |
5.9. Wysłanie pisma w formie elektronicznej | str. | 557 |
5.10. Platforma Usług Elektronicznych ZUS | str. | 557 |
5.11. Nadanie pisma w placówce pocztowej | str. | 558 |
5.12. Nadanie pisma za pośrednictwem innego operatora pocztowego | str. | 559 |
5.13. Nadanie pisma w innym państwie członkowskim | str. | 560 |
Komentarz do art. 26 o.p. | str. | 560 |
6.1. Odpowiedzialność płatnika składek | str. | 560 |
6.2. Obiektywny charakter odpowiedzialności płatnika składek | str. | 561 |
6.3. Osobisty charakter odpowiedzialności płatnika składek | str. | 561 |
6.4. Nieograniczony charakter odpowiedzialności płatnika składek | str. | 562 |
6.5. Odpowiedzialność innych osób za należności z tytułu składek | str. | 562 |
Komentarz do art. 29 § 1 i 2 o.p. | str. | 562 |
7.1. Odpowiedzialność małżonka płatnika składek | str. | 563 |
7.2. Ograniczenie odpowiedzialności współmałżonka | str. | 564 |
7.3. Majątek wspólny małżonków | str. | 564 |
7.4. Majątek osobisty (odrębny) małżonków | str. | 565 |
7.5. Intercyza a odpowiedzialność współmałżonka | str. | 566 |
7.6. Odpowiedzialność majątkiem wspólnym za należności powstałe przed zawarciem małżeństwa | str. | 567 |
7.7. Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej | str. | 569 |
7.8. Umowne ograniczenie lub wyłączenie wspólności ustawowej małżeńskiej | str. | 570 |
7.9. Sądowe zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej | str. | 571 |
7.10. Ubezwłasnowolnienie współmałżonka | str. | 571 |
7.11. Sądowa separacja małżonków | str. | 571 |
7.12. Upadłość współmałżonka | str. | 572 |
7.13. Rozwiedziony małżonek. Zabezpieczenie i egzekucja z majątku wspólnego małżonków | str. | 572 |
Komentarz do art. 33 o.p. | str. | 572 |
8.1. Zabezpieczenie należności z tytułu składek | str. | 573 |
8.2. Rodzaje zabezpieczeń | str. | 574 |
8.3. Zabezpieczenie przez ustanowienie hipoteki lub zastawu | str. | 574 |
8.4. Zabezpieczenie przez tzw. skargę pauliańską | str. | 574 |
8.5. Czas ustanowienia zabezpieczenia | str. | 575 |
8.6. Przesłanki zabezpieczenia | str. | 576 |
Komentarz do art. 33a o.p. | str. | 577 |
Komentarz do art. 33b o.p. | str. | 578 |
10.1. Zabezpieczenie na majątku innych osób | str. | 578 |
10.2. Przesłanki zabezpieczenia na majątku innych osób | str. | 579 |
Komentarz do art. 38a o.p. | str. | 580 |
Komentarz do art. 51 § 1 o.p. | str. | 581 |
12.1. Pojęcie zaległości z tytułu składek | str. | 581 |
12.2. Należność a zaległość z tytułu składek | str. | 582 |
12.3. Zaległość z tytułu składek | str. | 582 |
12.4. Zaległość z tytułu składek a decyzja określająca wysokość należności | str. | 582 |
12.5. Skutki powstania zaległości z tytułu składek | str. | 583 |
Komentarz do art. 55 o.p. | str. | 583 |
13.1. Odsetki od zaległości z tytułu składek | str. | 583 |
13.2. Rozliczenie wpłaty częściowej | str. | 584 |
13.3. Wyjątki od zasady proporcjonalnego rozliczania wpłat | str. | 584 |
13.4. Wpłata częściowa – pozostałe regulacje | str. | 585 |
Komentarz do art. 59 § 1 pkt 1, 3, 4, 8 i 9 o.p. | str. | 585 |
14.1. Wygaśnięcie zobowiązań składkowych | str. | 586 |
14.2. Skutki wygaśnięcia zobowiązania składkowego | str. | 586 |
14.3. Przypadki wygaśnięcia zobowiązań składkowych | str. | 587 |
14.4. Efektywne i nieefektywne sposoby wygasania należności | str. | 587 |
14.5. Wygaśnięcie należności z tytułu składek wskutek zapłaty | str. | 587 |
14.6. Wygaśnięcie należności z tytułu składek wskutek potrącenia | str. | 588 |
14.7. Wygaśnięcie należności z tytułu składek wskutek zaliczenia nienależnie opłaconych składek | str. | 589 |
14.8. Wygaśnięcie należności z tytułu składek wskutek umorzenia | str. | 589 |
14.9. Wygaśnięcie należności z tytułu składek wskutek przedawnienia | str. | 590 |
Komentarz do art. 60 § 1, art. 61 § 1 i art. 62 § 3 i 5 o.p. | str. | 592 |
15.1. Terminy zapłaty należności składkowych | str. | 594 |
15.2. Termin zapłaty należności składkowych przy płatności gotówkowej | str. | 595 |
15.3. Termin zapłaty w obrocie bezgotówkowym | str. | 595 |
15.4. Obowiązkowe rozliczenia bezgotówkowe | str. | 596 |
15.5. Kolejność zaliczanych wpłat w przypadku kilku należności | str. | 597 |
15.6. Zasady wpłaty i rozliczania kwot wpłacanych na poczet składek | str. | 597 |
15.7. Zasady rozliczania kwot wpłacanych na poczet składek – zasady szczególne | str. | 598 |
15.8. Rozliczenie wpłat na poczet układu ratalnego | str. | 599 |
Komentarz do art. 62b § 1 pkt 2 i § 3 o.p. | str. | 600 |
16.1. Zapłata należności na poczet składek przez inny podmiot. Zapłata a wpłata | str. | 600 |
16.2. Zapłata składek dokonywana przez posłańca | str. | 601 |
Komentarz do art. 72 § 1 pkt 1 i 4 i § 2, art. 73 § 1 pkt 1 i 5 i art. 77b § 1 i 2 o.p. | str. | 602 |
17.1. Nadpłata a nienależnie opłacone składki | str. | 604 |
17.2. Definicja nadpłaty z art. 72 o.p. | str. | 605 |
17.3. Pojęcie nadpłaty (nienależnie opłaconych składek) a prawo materialne | str. | 605 |
17.4. Postępowanie o zwrot nadpłaty a postępowanie wyjaśniające | str. | 606 |
17.5. Faktyczna wpłata dokonana przez inną osobę | str. | 607 |
17.6. Dochodzenie zwrotu wpłaty dokonanej przez inną osobę | str. | 607 |
17.7. Nadpłata a układ ratalny | str. | 608 |
17.8. Nadpłata a wyrok Trybunału Konstytucyjnego | str. | 608 |
17.9. Data powstania nadpłaty | str. | 609 |
17.10. Odsetki należne od ZUS a powstanie nadpłaty | str. | 609 |
17.11. Sposób oraz termin zwrotu nadpłaty | str. | 610 |
Komentarz do art. 91 o.p. | str. | 611 |
18.1. Wielość podmiotów zobowiązanych – uwagi wstępne | str. | 611 |
18.2. Solidarna odpowiedzialność kilku podmiotów za należności z tytułu składek | str. | 611 |
18.3. Zakres stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do należności z tytułu składek | str. | 612 |
18.4. Podstawy prawne solidarnej odpowiedzialności za należności składkowe | str. | 612 |
18.5. Solidarność bierna dłużników należności składkowych | str. | 614 |
18.6. Rozliczenia regresowe między współdłużnikami solidarnymi | str. | 614 |
Komentarz do art. 93 o.p. | str. | 615 |
19.1. Następstwo prawne i sukcesja składkowa – zagadnienia wstępne | str. | 616 |
19.2. Następstwo prawne wobec należności składkowych | str. | 616 |
19.3. Różnicowanie zakresu odpowiedzialności następców płatnika składek | str. | 617 |
19.4. Podstawy prawne sukcesji należności składkowych | str. | 617 |
19.5. Połączenie osób prawnych i osobowych spółek prawa handlowego | str. | 617 |
19.6. Następstwo prawne a wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe | str. | 618 |
Komentarz do art. 93a o.p. | str. | 619 |
20.1. Przekształcenia osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych | str. | 619 |
20.2. Przekształcenie stowarzyszenia | str. | 620 |
20.3. Przekształcanie oddziału instytucji w bank | str. | 620 |
20.4. Przekształcanie przedsiębiorcy (osoby fizycznej) w spółkę | str. | 620 |
20.5. Wnoszenie wkładu do spółki osobowej | str. | 621 |
Komentarz do art. 93b, 93c, 93e i 94 o.p. | str. | 622 |
21.1. Przekształcanie samorządowych zakładów budżetowych | str. | 622 |
21.2. Podział lub wydzielenie osób prawnych | str. | 623 |
21.3. Sukcesja należności składkowych a inne przepisy | str. | 624 |
21.4. Sukcesja należności składkowych przy komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych | str. | 625 |
Komentarz do art. 97 § 1 i 1a o.p. | str. | 625 |
22.1. Następstwo prawne spadkobierców oraz zapisobierców – zagadnienia wstępne | str. | 626 |
22.2. Przejęcie praw i obowiązków przez spadkobierców w zakresie należności z tytułu składek | str. | 626 |
22.3. Prawa i obowiązki spadkodawcy o charakterze majątkowym | str. | 627 |
22.4. Prawa i obowiązki spadkodawcy o charakterze niemajątkowym | str. | 629 |
22.5. Spadkobiercy jako dłużnicy rzeczowi | str. | 630 |
22.6. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa w spadku | str. | 631 |
Komentarz do art. 97a § 1–3 o.p. | str. | 631 |
23.1. Odpowiedzialność za zobowiązania składkowe przedsiębiorstwa w spadku | str. | 632 |
23.2. Inne podmioty ponoszące odpowiedzialność za zobowiązania przedsiębiorstwa w spadku | str. | 632 |
23.3. Decyzja o zakresie odpowiedzialności | str. | 633 |
Komentarz do art. 98 § 1 i 2 pkt 1, 2, 5 i 7 o.p. | str. | 633 |
24.1. Zakres odpowiedzialności spadkobierców | str. | 634 |
24.2. Zasady odpowiedzialności spadkobierców | str. | 634 |
24.3. Odpowiedzialność spadkobiercy do wysokości stanu czynnego spadku | str. | 635 |
24.4. Odpowiedzialność spadkobierców bez ograniczenia | str. | 636 |
24.5. Data ustalania wysokości należności, za którą odpowiadają spadkobiercy | str. | 636 |
24.6. Zaświadczenie o wysokości zobowiązań z tytułu składek spadkodawcy | str. | 637 |
Komentarz do art. 100 o.p. | str. | 638 |
25.1. Decyzja ZUS o zakresie odpowiedzialności lub uprawnień spadkobierców | str. | 638 |
25.2. Treść decyzji dotyczącej spadkobierców w zależności od etapu postępowania spadkowego | str. | 639 |
25.3. Ustalanie wysokości należności składkowych na dzień otwarcia spadku | str. | 639 |
Komentarz do art. 101 o.p. | str. | 641 |
26.1. Przerwanie biegu naliczania odsetek wobec spadkobierców | str. | 641 |
26.2. Wysokość odsetek | str. | 642 |
Komentarz do art. 105 § 1 i 2 o.p. | str. | 642 |
27.1. Nienależnie opłacone składki należne spadkobiercom | str. | 642 |
27.2. Odsetki od nienależnie opłaconych składek należne spadkobiercom | str. | 643 |
Komentarz do art. 106 § 1–3 o.p. | str. | 644 |
28.1. Odpowiedzialność zapisobierców za należności z tytułu składek | str. | 645 |
28.2. Zakres odpowiedzialności zapisobiercy | str. | 645 |
28.3. Odpowiedzialność zapisobiercy dalszego | str. | 646 |
Komentarz do art. 107 § 1, 1a, § 2 pkt 2 i 4 i § 3 o.p. | str. | 646 |
29.1. Uwagi ogólne | str. | 646 |
29.2. Charakter odpowiedzialności osób trzecich | str. | 647 |
29.3. Zakres odpowiedzialności osób trzecich | str. | 648 |
Komentarz do art. 108 § 1, 3 i 4 o.p. | str. | 650 |
30.1. Decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej | str. | 651 |
30.2. Strony postępowania | str. | 652 |
30.3. Egzekucja zobowiązania | str. | 653 |
Komentarz do art. 109 § 1 o.p. w zakresie art. 29 u.s.u.s. oraz art. 107 § 2 pkt 1 o.p. | str. | 654 |
Komentarz do art. 110 § 1, 2 pkt 2 i § 3 o.p. | str. | 655 |
Komentarz do art. 111 § 1–4 i 5 pkt 1 o.p. | str. | 656 |
33.1. Uwagi ogólne | str. | 657 |
33.2. Stałe współdziałanie w wykonywaniu działalności gospodarczej | str. | 657 |
33.3. Członkowie rodziny płatnika składek | str. | 657 |
33.4. Zakres odpowiedzialności członków rodziny | str. | 658 |
Komentarz do art. 112 § 1–5 o.p. | str. | 658 |
34.1. Nabycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa | str. | 659 |
34.2. Wyłączenie i ograniczenie odpowiedzialności nabywcy | str. | 661 |
Komentarz do art. 112b o.p. | str. | 663 |
Komentarz do art. 112c o.p. | str. | 664 |
Komentarz do art. 113 o.p. | str. | 665 |
37.1. Firmanctwo | str. | 665 |
37.2. Odpowiedzialność firmującego | str. | 665 |
Komentarz do art. 114 o.p. | str. | 666 |
38.1. Uprawnienie do rzeczy lub prawa majątkowego | str. | 667 |
38.2. Warunek przypisania odpowiedzialności i jej zakres | str. | 668 |
Komentarz do art. 115 o.p. | str. | 669 |
39.1. Uwagi ogólne | str. | 669 |
39.2. Odpowiedzialność wspólników spółek osobowych | str. | 670 |
39.3. Odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej | str. | 672 |
Komentarz do art. 116 o.p. | str. | 672 |
40.1. Uwagi ogólne | str. | 673 |
40.2. Przesłanki pozytywne | str. | 673 |
40.2.1. Uwagi ogólne | str. | 673 |
40.2.2. Powstanie zaległości składkowej | str. | 674 |
40.2.3. Bezskuteczność egzekucji | str. | 676 |
40.3. Przesłanki negatywne (egzoneracyjne) | str. | 678 |
40.3.1. Uwagi ogólne | str. | 678 |
40.3.2. Zgłoszenie wniosku o wszczęcie postępowania insolwencyjnego | str. | 679 |
40.3.3. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania insolwencyjnego | str. | 680 |
40.3.4. Wskazanie mienia | str. | 682 |
Komentarz do art. 116a o.p. | str. | 683 |
41.1. Odpowiedzialność członków organów zarządczych osób prawnych | str. | 683 |
41.2. Odpowiedzialność za zobowiązania stowarzyszenia powstałe przed rejestracją | str. | 686 |
41.3. Odpowiedzialność za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego | str. | 686 |
Komentarz do art. 116b o.p. | str. | 687 |
Komentarz do art. 117 o.p. | str. | 688 |
Komentarz do art. 117d o.p. | str. | 689 |
44.1. Uwagi ogólne | str. | 690 |
44.2. Odpowiedzialność zarządcy sukcesyjnego | str. | 690 |
44.3. Odpowiedzialność zarządcy faktycznego | str. | 691 |
Komentarz do art. 117e o.p. | str. | 692 |
Komentarz do art. 118 § 1 o.p. | str. | 696 |
Komentarz do art. 119 o.p. | str. | 697 |
Art. 32. [Stosowanie przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne do innych rodzajów składek] | str. | 698 |
Rozdział 4. Zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenie kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek i zasiłków | str. | 700 |
Art. 33. [Konta i rejestry] | str. | 701 |
Art. 34. [Informacje gromadzone na kontach ubezpieczonych i płatników] | str. | 706 |
Konto ubezpieczonego | str. | 707 |
Zadania ZUS | str. | 707 |
Dowód z konta ubezpieczonego | str. | 708 |
Zasada stosowania przepisów o ochronie danych osobowych do informacji zawartych na kontach ubezpieczonych i kontach płatników | str. | 709 |
Zasada dopuszczalności wykorzystywania danych osobowych i innych informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych jedynie w przypadkach określonych w ustawie | str. | 714 |
Zasada wzajemnego udostępniania przez ZUS i OFE danych osobowych osób zarejestrowanych w Centralnym Rejestrze Członków OFE | str. | 715 |
Badanie prawidłowości składek wykazanych | |
przez zleceniodawcę | str. | 716 |
Art. 34a. [Sposób wykonania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązku informacyjnego dotyczącego przetwarzania danych osobowych] | str. | 718 |
Art. 35. [Identyfikacja ubezpieczonych i płatników] | str. | 719 |
Art. 36. [Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych] | str. | 721 |
Charakter i cel zgłoszenia do ubezpieczeń oraz wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych | str. | 724 |
Zasady dokonywania zgłoszenia do ubezpieczenia oraz wyrejestrowania z ubezpieczenia | str. | 725 |
Obowiązek raportowania umów o dzieło przez płatnika oraz osobę fizyczną | str. | 732 |
Art. 36a. [Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej] | str. | 733 |
Art. 36aa. [Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem] | str. | 734 |
Art. 36b. [Zgłoszenia dokonywane przez osoby będące przedsiębiorcami] | str. | 735 |
Art. 36c. [Wniosek o zamiarze podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez osoby niepodejmujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające] | str. | 737 |
Art. 37. [Przekazywanie Zakładowi informacji o uprawnieniach do prowadzenia działalności pozarolniczej] | str. | 741 |
Art. 38. [Spór dotyczący obowiązku ubezpieczeń społecznych] | str. | 742 |
Art. 38a. [Ustalenie płatnika składek] | str. | 743 |
Geneza i ewolucja regulacji | str. | 744 |
Zakres zastosowania art. 38a ust. 1 u.s.u.s. | str. | 745 |
Problem zgodności z Konstytucją RP art. 38a ust. 1 u.s.u.s. | str. | 747 |
Problem retroaktywności art. 5 z.u.s.u.s. | str. | 748 |
Skutki wydania decyzji wobec podmiotu zgłaszającego ubezpieczonych oraz płatnika (art. 38a ust. 2–7 u.s.u.s.) | str. | 750 |
Art. 39. [Umowa z OFE] | str. | 751 |
Art. 39a. [Oświadczenia członków OFE] | str. | 754 |
Art. 40. [Konto ubezpieczonego] | str. | 757 |
Konto ubezpieczonego w ZUS – uwagi ogólne | str. | 760 |
Waloryzacja składek na koncie ubezpieczonego w ZUS | str. | 761 |
Informacje o zwaloryzowanej wysokości składek na ubezpieczenie emerytalne ewidencjonowane na koncie ubezpieczonego w ZUS | str. | 763 |
3.1. Ewidencjonowanie składek na ubezpieczenie emerytalne należnych i wpłaconych | str. | 763 |
3.2. Wniosek ubezpieczonego do ZUS o udzielenie informacji, czy Zakład podjął działania zmierzające do ściągnięcia składki należnej | str. | 765 |
3.3. Współdziałanie płatnika i ubezpieczonego w celu uniknięcia obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne | str. | 768 |
3.4. Ewidencjonowanie na koncie składek na ubezpieczenie emerytalne podlegających odprowadzaniu do OFE lub zewidencjonowaniu na subkoncie | str. | 769 |
Pozostałe informacje ewidencjonowane na koncie ubezpieczonego w ZUS | str. | 771 |
Usunięcie z konta informacji o należnych i zwaloryzowanych składkach na ubezpieczenie emerytalne za okresy służby żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy | str. | 772 |
Art. 40a. [Subkonto] | str. | 774 |
Subkonto ubezpieczonego w ZUS – uwagi ogólne | str. | 774 |
Subkonto ubezpieczonego w ZUS – uwagi szczegółowe | str. | 775 |
Art. 40b. [Śmierć ubezpieczonego uprawnionego do OEK a stan subkonta] | str. | 776 |
Art. 40c. [Waloryzacja roczna subkonta] | str. | 778 |
Art. 40d. [Waloryzacja kwartalna subkonta] | str. | 779 |
Art. 40e. [Podział składek i środków zewidencjonowanych na subkoncie] | str. | 781 |
Podział składek i środków zewidencjonowanych na subkoncie – uwagi ogólne | str. | 783 |
Podział składek i środków zewidencjonowanych na subkoncie – uwagi szczegółowe | str. | 783 |
Art. 40f. (uchylony) | str. | 786 |
Art. 41. [Imienne raporty miesięczne] | str. | 787 |
Zakres regulacji | str. | 790 |
Imienne raporty miesięczne | str. | 791 |
Imienne raporty miesięczne korygujące | str. | 792 |
Przekazywanie ubezpieczonemu informacji zawartych w imiennych raportach miesięcznych | str. | 794 |
Wniosek o sprostowanie informacji zawartych w imiennym raporcie miesięcznym (reklamacja) | str. | 796 |
Kwestionowanie informacji przez ZUS | str. | 797 |
Kwestionowanie przez ZUS podanej w imiennym raporcie miesięcznym podstawy wymiaru składek | str. | 798 |
Art. 41a. [Oświadczenie o zamiarze przekazania raportów informacyjnych] | str. | 802 |
Art. 41b. [Termin przekazania raportu informacyjnego] | str. | 803 |
Art. 41c. [Obowiązki płatnika wobec ubezpieczonego w razie składania raportu informacyjnego wraz z wyrejestrowaniem] | str. | 805 |
Art. 41d. [Informacja o stanie konta w przypadku przekazywania raportu informacyjnego przez płatnika] | str. | 806 |
Art. 41e. [Korekta raportu informacyjnego] | str. | 808 |
Art. 41f. [Skrócenie okresu przechowywania dokumentacji pracowniczej] | str. | 810 |
Art. 42. (uchylony) | str. | 811 |
Art. 43. [Zgłoszenie płatnika składek] | str. | 811 |
Art. 43a. [Składanie dokumentów w Zakładzie lub w centrum obsługi urzędu skarbowego] | str. | 815 |
Art. 43b. [Przydzielenie płatnikowi numeru rachunku składkowego] | str. | 816 |
Art. 44. [Zmiany danych zgłoszeniowych] | str. | 818 |
Art. 45. [Konto płatnika składek] | str. | 819 |
Art. 46. [Obowiązki płatnika w sferze opłacania składek] | str. | 821 |
Obliczanie, potrącanie z dochodów ubezpieczonych, rozliczanie oraz opłacanie należnych składek na ubezpieczenia społeczne przez płatnika | str. | 823 |
Deklaracja rozliczeniowa | str. | 825 |
Art. 47. [Terminy i sposób realizacji obowiązków przez płatnika składek] | str. | 828 |
Terminy przesyłania deklaracji rozliczeniowej, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacania składek na ubezpieczenia | |
społeczne | str. | 832 |
Płatnicy zwolnieni z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej i imiennych raportów miesięcznych | str. | 833 |
Deklaracja rozliczeniowa korygująca | str. | 834 |
Sposób i forma opłacania składek | str. | 835 |
Przekazywanie części składki na ubezpieczenie emerytalne przez ZUS do OFE | str. | 836 |
Art. 47a. [Dokumenty ubezpieczeniowe] | str. | 837 |
Art. 47b. [Profil informacyjny płatnika składek] | str. | 841 |
Art. 47c. [Doręczanie do ZUS pism w postaci elektronicznej na profilu informacyjnym] | str. | 843 |
Art. 48. [Wymiar składek z urzędu] | str. | 844 |
Art. 48a. (uchylony) | str. | 846 |
Art. 48b. [Działania Zakładu z urzędu] | str. | 846 |
Art. 48c. [Obowiązek udokumentowania wysokości przychodu i dochodu ubezpieczonych ustalających najniższą podstawę wymiaru składek] | str. | 848 |
Art. 48d. [Ostateczny termin złożenia deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego i konsekwencje jego niedotrzymania] | str. | 849 |
Art. 49. [Delegacja ustawowa] | str. | 851 |
Art. 50. [Obowiązki informacyjne Zakładu] | str. | 853 |
Informacja o stanie konta | str. | 873 |
Hipotetyczna emerytura | str. | 874 |
Postępowanie wyjaśniające | str. | 876 |
3.1. Wszczęcie postępowania wyjaśniającego | str. | 876 |
3.2. Przebieg postępowania wyjaśniającego | str. | 877 |
Udostępnianie danych podmiotom uprawnionym (art. 50 ust. 3 u.s.u.s.) | str. | 878 |
Rozwiązania prawne pozwalające na wdrażanie programów w zakresie polityki spójności z budżetu Unii Europejskiej w perspektywie budżetowej 2014–2020 (art. 50 ust. 3a u.s.u.s.) | str. | 883 |
Udostępnianie danych beneficjentowi projektu finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (art. 50 ust. 3b u.s.u.s.) | str. | 888 |
Udostępnianie danych w celu realizacji obowiązków związanych z ewaluacją programu finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego, Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus lub Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, wynikających z przepisów unijnych (art. 50 ust. 3c u.s.u.s.) | str. | 891 |
Udostępnianie danych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 (art. 50 ust. 3d i 3e u.s.u.s.) | str. | 892 |
Udostępnianie danych w związku z udzielaniem pomocy publicznej | str. | 892 |
Zwolnienie z prawa zamówień publicznych zamówień na usługi lub dostawy udzielane przez ZUS w związku z zapewnieniem udostępnienia danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego i na koncie płatnika (art. 50 ust. 3f u.s.u.s.) | str. | 893 |
Udostępnienie danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego oraz płatnika na wniosek osób fizycznych i płatników, których dotyczą informacje zawarte na kontach | str. | 894 |
Zaświadczenia i wydruki z konta ubezpieczonego i płatnika jako dokumenty urzędowe | str. | 895 |
Nieodpłatne i odpłatne udostępnianie danych (art. 50 ust. 9–10b u.s.u.s.) | str. | 896 |
Udostępnianie danych SG i PIP | str. | 898 |
Udostępnianie publicznym służbom zatrudnienia danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego oraz na koncie płatnika | str. | 900 |
Udostępnianie danych ministrowi właściwemu do spraw finansów i organom KAS (art. 50 ust. 17 u.s.u.s.) | str. | 902 |
Udostępnianie danych na rzecz Centralnego Rejestru Danych Podatkowych (art. 50 ust. 17a i 17b u.s.u.s.) | str. | 904 |
Udostępnianie danych Szefowi KAS lub dyrektorowi izby administracji skarbowej w związku z prowadzonym audytem (art. 50 ust. 17c u.s.u.s.) | str. | 904 |
Udostępnienie ministrowi właściwemu do spraw rodziny lub ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego wykazu danych osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia rodzinne oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 50 ust. 18 u.s.u.s.) | str. | 905 |
Udostępnienie danych sądowi rejestrowemu (art. 50 ust. 19 u.s.u.s.) | str. | 905 |
Udostępnienie danych komornikom sądowym (art. 50 ust. 20–23 u.s.u.s.) | str. | 906 |